مدرسه خاناین مدرسه را الله وردی خان، حاکم فارس بنا کرد و به وسیله فرزندش امام قلی خان در سال ۱۰۲۴ هـ. ق در زمان حکومت شاه عباس صفوی به اتمام رسید. در سال ۱۲۲۹ ه. ق. در اثر زلزله تخریب شد و حاجی لطفعلی تاجر شیرازی به مرمت آن پرداخت و بر کاشیهای دیوار آن، آیات قرآنی نگاشت و در سال ۱۲۴۹ ه. ق. مرمت آن را به پایان رسانید. در سال ۱۲۶۹ ه. ق. دیگر بار، حجرههای طبقه دوم مدرسه رو به ویرانی نهاد و حاجی میرزا علی اکبر قوام الملک شیرازی در سال ۱۲۷۳ ه. ق. به تعمیر آن پرداخت و در سال ۱۲۸۵ ه. ق. مرمت آن را به اتمام رساند. این مدرسه از بزرگترین بناهای تاریخی شیراز و یکی از مهمترین آثار صفویه در شیراز است. مدرسه در زمینی به مساحت حدود ۵۰۰۰ متر مربع ساخته شده و دارای ۷۶۸۶ مترمربع زیر بنا است. آنچه در رابطه با معماری مدرسه خان بعنوان یکی از آثار مهم تاریخی عصر صفویه در شیراز باید بر آن تأکید گردد بکار بردن اعداد مقدس در ساختار معماری مدرسه است. این عمل توسط معمار آن استاد حسین شعاع شیرازی به زیباترین شکل ممکن بکار رفته است. مدرسه دارای یک مسجد (توحید)، دوازده راهرو (تعداد ائمه اثنی عشریه)، تعداد پنج مدرس (پنج تن) و ۹۲ حجره که به حساب ابجد نام حضرت محمد (ص)، و مجموعاً ۱۱۰ عدد که به حساب ابجد نام حضـرت علی (ع)، و تعداد کل اتاقها و حجرهها و سایر تأسیسات ۱۱۴ عدد که تعداد سورههای قرآن است. همچنین بر اساس وقف نامه، متولی وظفیه دارد، دو مدرّس ـ یکی برای علوم عقلیه و دیگری برای تفسیر قرآن ـ انتخاب کرده و از درآمد موقوفه حق التدریس ایشان را پرداخت نماید.* عبد علی بن جمعه حویزی جلد نخست تفسیر " نورالثقلین " را در سال ۱۰۶۵ ه. ق. در مدرسه مقیمیه شیراز تالیف کرده است. ( ) ۱۰۸۸طهماسب بن محمد بن حسين الج

مدرسه آقا بابا خانمدرسه آقا باباخان یا مدرسه وکیل و یا مدرسه سردار، از آثار دوره زندیه در شیراز است. این مدرسه در محله درب شاهزاده در جنب مسجد وکیل و در جنوب آن و غرب بازار وکیل قرار گرفته است. بنای مدرسه از کریم خان زند است که شالودههای آن را نهاده و به اتمامش موفق نشد. پس مرحوم حاجی محمدحسین خان صدر اصفهانی، شروع در اتمام آن نمود، باز توفیق نیافته، از شیراز به تهران رفت، آنگاه مرحوم آقا بابا خان بارفروش مازندرانی، که سمت فراش باشی، للـه باشی و سرداری در زمان حکومت فرمانفرما حسینعلی میرزا داشت، آنرا در سال 1249 به اتمام رساند. اساس کتیبههای موجود در مدرسه،شبستان این مدرسه، در سال ۱۲۴۵ق و حیاط آن در سال ۱۲۴۷ق به اتمام رسیدهاست. سال ۱۳۳۳ش اداره باستانشناسی استان فارس تعمیراتی در این مدرسه انجام دادهاست (بناهای تاریخی و آثار هنری جلگه شیراز صص ۲۳۱ - ۲۳۳) دهه ۱۳۶۰ بدینسو، این مدرسه دینی توسط حضرت شیخ مُحّی الدین حائری شیرازی، امام جمعه سابق فارس و از اساتید حوزه علمیه شیراز با همکاری برخی علمای دیگر آن شهر، راه اندازی و از امکانات نسبتا مناسب رفاهی برای طلاب علوم دینی فراهم گردیده بود. این اثر در تاریخ ۲۹ خرداد ۱۳۴۷ با شمارهٔ ثبت ۶۰۳ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. * محمد ابراهيم بن محمد تقي زارع ، از ساکنان این مدرسه بوده است. وی نسخه ای از کتاب حاشیه المعالم " تالیف : ملا میرزا محمد شیروانی را به خط نستعلیق در سال ۱۲۵۸ ه. ق. کتابت کرده است که به شماره ۳۰-ح/۲۹۱ در کتابخانه ملی فارس در شیراز وجود دارد. و رقم و تاریخ آن چنین است: " قد وقع الفراغ المستكتاب هذه الحاشیه ... سنه ثمان و خمسین و ماتان بعد الف ... علی ید ... محمد ابراهیم بن محمد تقی الزارع فی بلده

مدرسه فزاریدر قرن پنجم هجری، قاضی ابوطاهر محمد بن عبدالله بن الحسین بن عبدالله الفزاری مدرسهای بزرگ حوالی مسجد جامع عتیق بنیان نهاد و خود در آن به تدریس اشتغال ورزید. بعضی افراد خاندان فزاری در ظرف بیش از دویست سال از قاضیان طراز اول فارس بودهاند و ریاست کتابخانه عضدالدوله دیلمی را در شیراز بعهده داشتهاند. این مدرسه تا سال ۸۳۰ هجری قمری، سال تألیف کتاب انیس الناس در کمال آبادی بوده است. بانی مدرسه به سال ۴۹۲ هجری قمری درگذشته و در همان مدرسه مدفون شده است. ( تاریخ آموزش و پرورش در فارس: از عهد باستان تا دوره معاصر ؛ حسن امداد ـ انتشارات نوید شیراز ـ چاپ اول ـ ۱۳۸۵ ص۱۰۶ .)* سلیمان بن ابي مسلم بن سليمان البيضاوي در رجب ۷۳۱ ه. ق. کتاب " تقویم الابدان فی تدبیر الانسان " تالیف : ابن جزله را در مدرسه مباركه قضویه فراریه ( فزاریه) شیراز کتابت کرده است. این نسخه به شماره ۵۰۵۷ کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی وجود دارد. ( فهرست رضوی ج ۱۹ ص )* حسن بن محمد بن حسين الحسيني الآوي الطبيب ، از دانشمندان ساکن این مدرسه است . وی نسخه ای از کتاب " الحادی فی علم التداوی " تالیف : محمد الدین محمود شیرازی را به خط نسخ در ۲۱ ربیع الاول ۸۴۸ ه. ق. در مدرسه فزاریه شیراز کتابت کرده است و به شماره ۱۰۱۸۳ در کتابخانه آیت الله العظمی مرعشی نجفی در قم وجود دارد ( فهرست مرعشی ج ۲۶ ص ) مدرسه زاهده خاتونزاهده خاتون ( ز ۵۴۳ ه. ق. ) از زنان عابد و زاهد و مدبّر و همسر اتابک بُزابه ، حاکم فارس بود. او به کمک همسرش به امر کشورداری مشغول بود و مدرسهای بسیار عالی در شیراز بنا کرد که آن مدرسه زاهده میگفتند و املاک زیادی برای آن وقف نمود و تولیت را به علمای حنفی مذهب داد ، ولی پس از چندی از حنفیان به شافعیان منتقل

مدرسه منصوریهدر محله لب آب، در بازارچه منصوریه و در جنوب شاهچراغ (ع) قرار دارد. این مدرسه در سال ۸۸۳ ه. ق. هجری قمری توسط میر صدرالدین محمد دشتکی (مقتول در ۹۰۳ ه. ق. ) ساخته شده و به نام فرزندش میر غیاث الدین منصور دشتکی (م. ۹۴۹ ه. ق. )، آنرا منصوریه نام نهاد. در دالان این مدرسه بقعهای قرار دارد که مزار مرحومان صدرالدین محمد دشتکی، غیاث الدین منصور دشتکی و میرزا حسن فسائی، صاحب فارسنامه ناصری است.مدرسه خاناین مدرسه را الله وردی خان، حاکم فارس بنا کرد و به وسیله فرزندش امام قلی خان در سال ۱۰۲۴ هـ. ق در زمان حکومت شاه عباس صفوی به اتمام رسید. در سال ۱۲۲۹ ه. ق. در اثر زلزله تخریب شد و حاجی لطفعلی تاجر شیرازی به مرمت آن پرداخت و بر کاشیهای دیوار آن، آیات قرآنی نگاشت و در سال ۱۲۴۹ ه. ق. مرمت آن را به پایان رسانید. در سال ۱۲۶۹ ه. ق. دیگر بار، حجرههای طبقه دوم مدرسه رو به ویرانی نهاد و حاجی میرزا علی اکبر قوام الملک شیرازی در سال 1273 به تعمیر آن پرداخت و در سال ۱۲۸۵ ه. ق. مرمت آن را به اتمام رساند. این مدرسه از بزرگترین بناهای تاریخی شیراز و یکی از مهمترین آثار صفویه در شیراز است. مدرسه در زمینی به مساحت حدود ۵۰۰۰ متر مربع ساخته شده و دارای ۷۶۸۶ مترمربع زیر بنا است. آنچه در رابطه با معماری مدرسه خان بعنوان یکی از آثار مهم تاریخی عصر صفویه در شیراز باید بر آن تأکید گردد بکار بردن اعداد مقدس در ساختار معماری مدرسه است. این عمل توسط معمار آن استاد حسین شعاع شیرازی به زیباترین شکل ممکن بکار رفته است. مدرسه دارای یک مسجد (توحید)، دوازده راهرو (تعداد ائمه اثنی عشریه)، تعداد پنج مدرس (پنج تن) و ۹۲ حجره که به حساب ابجد نام حضرت محمد (ص)، و مجموعاً ۱۱۰ عدد که به حساب ابجد نام حضـرت علی

در سال های آخر زندگی شاعر معاصر اصفهان استاد میرزا فضل الله خان اعتمادی خوئی گاهی خدمت ایشان در منزلشان واقع در خیابان چهارباغ بالا می رسیدم و خانه ایشان تنها منزل مسکونی خیابان چهارباغ بالا بود که برِخیابان قرار داشت.استاد اعتمادی تا آخر عمر مجرد بود . کارمند بازنشسته ذوب آهن بود و اوقات را بیشتر در انجمن ها و محافل ادبی می گذراند. در خانه هم به مطالعه مشغول بود و همدم تنهایی هایش گربه هایی بودند که در خانه در رفت و آمد بودند و رام و دست آموز بودند.اعتمادی در شعر " برنا " تخلص می کرد و در ماده تاریخ سرایی استاد مُسَلَّم و بلامنازع این فن در اصفهان بود و او را باید به حق خاتم الشعراء در ماده تاریخ گویی دانست.او علاوه بر اصفهان گاهی در انجمن های ادبی تهران هم حضور می یافت و بسیاری از شاعران و انجمن ها را می شناخت و خاطرات فراوانی از آنها داشت که متاسفانه ثبت و نوشته نشد .باری سخن که بدین جا کشید لازم است بگویم که زنده یاد مشیر سلیمی به واسطه همین انجمن های ادبی با استاد اعتمادی آشنا شده بود و در اواخر دهه ی سی و در دهه ی چهل مشغول به نوشتن تذکره زنان سخنور و مردان سخنور شده بود و از کمک استاد اعتمادی هم برخوردار شده بود و شرح حال جمعی از شاعران زن و مرد اصفهانی را از او گرفته بود.استاد اعتمادی برایم تعریف کرد که در آن سالها مزار صائب به باغ صائب شهرت داشت و بسیاری می دانستند که مزار صائب در آن باغ است. این باغ یک ملک شخصی بود و فردی مُعَمَّم به نام خلدی نسب مالک آنجا بود و کسی را هم برای دیدن آرامگاه صائب به باغ راه نمی داد . و حاضر نبود آن را به شهرداری یا اداره فرهنگ واگذار کند و سرسختی نشان می داد.استاد اعتمادی به استانداری و شهرداری و اداره فرهنگ اصفهان مراجعه کرده و درخ

تابستان ۱۳۶۱ پدرم خانه ای در محله صحرا کنبرک اصفهان ( نزدیک خیابان زینبیه و میدان طوقچی) خرید و ما از محله دوطفلان در نزدیکی میدان لاله به آنجا منتقل شدیم. و از مهر ۱۳۶۱ تا شهریور ۱۳۶۴ دانش آموز آن مدرسه'>مدرسه بودم.نام مرا در مدرسه ی راهنمایی شهید مدرس واقع در کوچه ۱۱۰نوشتند و سال اول راهنمایی را آنجا سپری کردم. سال دوم مدرسه ما به دبیرستان آیت الله منتظری منتقل شد وآن مدرسه منحل شد. آن دبیرستان در کوچه ۱۱۰ و تا حدودی نزدیک پارک باغ قوشخانه بود.من در دوره ی راهنمایی فعالترین عضو کتابخانه مدرسه بودم . و به این خاطر کتاب " صلوه الخاشعین " دستغیب را به من هدیه دادند که چون زیاد متوجه مطالب آن نشدم به یکی از معلمان بخشیدم. مسئول کتابخانه دانش آموز سوم راهنمایی به نام مهدی معتمدی بود و آن کتاب را به من هدیه داد.مدرسه ی ما دو شیفته بود. از ساعت ۸ تا ۱۲ و از ساعت ۲ تا ۵ . در نوبت بعد از ظهر نماز جماعت هم خوانده می شد و کتابخانه هم در سالن بزرگ مدرسه بود.مدیر مدرسه آقای منصفی پور بود که بعدها رئیس آموزش و پرورش ناحیه ۴ اصفهان شد. معاون او آقای شکر آمیز و مربی تربیتی آقای فتحی بودند.از دبیران ما :ادبیات : تیموری و شاه نظریاجتماعی : پنجه پورزبان انگلیسی : صدری منش و امامیورزش : مردی پورحرفه و فن : تحویلیان و معمارقرآن : دایی جوادعلوم : کیمیاگری ، شیرافکندینی : لبخندن و روح اللهی و نم نباتهنر : ؟و از همکلاسی های من :امیر حسین نامجو ، حسن نجاریان، نجارزادگان ، نفری ، هادیان ، گلابی ، مجید مرادی ، مجید نریمانی ، ملبوس باف، نوشین ، نجفی ، نصیرزاده ، سید محسن موسوی پیکانی ، یوسفیان ، یوسف زاده ، متقی ، دو برادر به نام هاشمیان ، روح الله مینائیان ، وکیلی ، یدالله ترکی ، اصغر علی خاصی ، یزدانی ، اص

پژوهش و نگارش : غلامرضا نصراللهیدر مقاله دیگری فهرستی از شاعران به خاک آرمیده در بهشت زهرای تهران را که در قطعه هنرمندان نیستند را نوشتم . اکنون سایر فرهیختگان را معرفی می کنم.۱. حسین گل گلاب ؛ فرزند ابوتراب خان ( معروف به مهدی مصورالملک ) . موسیقیدان ، نویسنده و مترجم سراینده سرود مشهور " ای ایران " . متولد ۱۲۷۶ ه. ش. و در گذشته ۲۳ اسفند ۱۳۶۳ ه. ش. آرامگاه او در قطعه ۸ ردیف ۱۰۶ شماره ۱۳ بهشت زهرا واقع شده است.۲. کلنل علینقی وزیری ؛ فرزند موسی خان وزیری ( میرپنج ) و بی بی خانم استرآبادی ( بنیان گذار نخستین مدرسه ودخترانه ایران ) آهنگساز ، موسیقیدان و مدرس موسیقی . متولد ۹ مهر ۱۲۶۵ ه. ش. درگذشته در ۱۸ شهریور ۱۳۵۸ ه. ش. آرامگاه او در آرامگاه خانوادگی در بهشت زهرا .۳. اسماعیل مهرتاش ؛ فرزند عبدالباقی خان . موسیقیدان و مدرس موسیقی . متولد ۱۲۸۳ ه. ش. درگذشته در ۸ اردیبهشت ۱۳۵۹ ه. ش. آرامگاه او در قطعه ۸۳ ردیف ۱۰۱ شماره ۱ بهشت زهرا قرار دارد.۴. جواد بدیع زاده ؛ فرزند آقا سید رضا بدیع المتکلمین کاشانی ، موسیقیدان و خواننده و آهنگساز ، متولد سال ۱۲۸۱ ه. در تهران و درگذشته در ۱۳ دی ۱۳۵۸ ه. ش. آرامگاه او در قطعه ۸ ردیف ۲ شماره ۲۶ در بهشت زهرا قرار دارد.۵. اسماعیل ادیب خوانساری ؛ فرزند میرزا محمود . موسیقیدان ، خواننده و نوازنده سه تار و پیانو . متولد سال ۱۲۸۰ ه. ش در خوانسار ، درگذشته در ۶ فروردین ۱۳۶۱ ه. ش. در تهران . آرامگاه او در قطعه ۹۱ ردیف ۱۰۳ شماره ۴ بهشت زهرا قرار دارد .۳. مهدی آژیر ؛ فرزند علی محمد ؛ دوبلور بازیگر رادیو . متولد ۲۶ تیر ۱۳۲۱ ه. ش. و درگذشته در ۱۶ اسفند ۱۳۶۶ ه. ش. ارامگاه او در قطعه۱۰۲ ردیف ۷۲ شماره ۱۴ بهشت زهرا قرار دارد .